Zdrowie na co dzień
            
Mniszek pospolity - właściwości i zastosowanie
Mniszek pospolity zwany także mniszkiem lekarskim, dmuchawcem lub po prostu mleczem jest bardzo cenioną rośliną w ziołolecznictwie. Ma wiele korzystnych właściwości, między innymi poprawia apetyt, obniża poziom glukozy we krwi, działa moczopędnie i saluretycznie.

Wygląd

Mniszek pospolity (Taraxacum officinale) jest byliną, kwitnącą od kwietnia do sierpnia. Wczesną wiosną wytwarza rozetę długich, bezogonkowych liści. Łodyga rośliny jest obła, pusta w środku, sięgająca 30 cm wysokości. Kwiaty są żółte, obupłciowe, języczkowe skupione w duże koszyczki rozwijające się pojedynczo na szczycie szypuł kwiatostanowych. Po przekwitnięciu powstają owoce (niełupki) opatrzone puchem, tworzące puszystą kulę. Korzeń rośliny przyjmuje walcowato-wrzecionowaty kształt. Poza tym jest mięsisty, na zewnątrz czerwonobrunatny, a w środku biały. Cała roślina ma mlecznobiały sok, widoczny po zerwaniu kwiatów bądź liści.

Uprawa

Surowcem zielarskim jest korzeń – Radix Taraxaci, kwiat – Flos Taraxaci i ziele – Herba Taraxaci.

Mniszek pospolity porasta siedliska ruderalne, występuje na łąkach, w zaroślach, przy drogach, w widnych lasach oraz jako chwast na trawnikach, wśród roślin uprawnych na polach, w ogrodach i w sadach. Roślina preferuje różne gleby unikając miejsc z bardzo słabo przepuszczalną gliną oraz silnie zasolonych i zakwaszonych. Poszczególne drobne gatunki różnią się wymaganiami ekologicznymi, tolerując siedliska mniej lub bardziej świeże lub wilgotne, miejsca skaliste lub z głęboką, żyzną glebą.

Mniszek pospolity wykorzystywany jest jako roślina jadalna, lecznicza i miododajna. Korzenie rośliny zbiera się jesienią z roślin starszych. Powinny być wydobyte z ziemi w całości, nie pokaleczone, podczas wykopywania najczęściej ostrymi, wąskimi łopatami. Po umyciu i osuszeniu w przewiewie odcina się części nadziemnej wraz z szyjką korzeniową. Następnie korzenie kroi się go wzdłuż na paski. Koszyczki kwiatowe zbiera się bez szypułek czasie, gdy zaczynają się rozwijać. Ziele ścina się wczesna wiosnę, kiedy kwiaty są jeszcze w pączkach, z kolei ziele z korzeniami zbiera się wczesna jesienią. Na surowiec ścina się całą rozetę liściową. Po zbiorach usuwa się z roślin drobne korzenie i zbrunatniałe liście oraz niepotrzebne szypuły kwiatostanowe. Następnie suszy się w naturalnych suszarniach o dużym przewiewie, w temperaturze nieprzekraczjącej 30°C.

Skład

Mniszek pospolity zawiera m.in. związki gorzkie, cukry, garbniki, kwasy organiczne, sole mineralne, a kwiatostanach występują niewielkie ilości olejku. Ponadto korzeń mniszka zawiera glukozydy kwasu teraksynowego oraz taraksodiolu, fitosterole oraz dużo soli potasu. W ekstraktach z liści stwierdza się występowanie triterpenów, steroli, kumaryny, cychoryny i eskuliny. Poza tym liście są bogate w błonnik, sole potasu, żelaza, magnezu, wapnia oraz fosforu. Szczególnie młode liście charakteryzują się dużą zawartością witaminy C i witamin z grupy B. W tkankach kwiatów i liści obecne są glikozydy flawonoidowe pochodne luteoliny. Natomiast w samych kwiatach stwierdzono wolną luteolinę oraz chrysoeriol.

Zastosowanie

  • wewnętrznie: mniszek pospolity od dawna był stosowany w medycynie ludowej w przypadkach złej przemiany materii, w celu ułatwienia trawienia. Jako lek gorzki za sprawą zawartych w nim związków goryczowych nadal wskazany jest dla poprawy apetytu oraz w kuracjach zaburzeń trawiennych, wynikających z niedostatecznego wydzielanie soków żołądkowych. We współczesnym lecznictwie mniszek pospolity polecany jest przy schorzeniach wątroby i dróg żółciowych, ponieważ dzięki lekkiemu działaniu przeciwskurczowemu na przewody i pęcherzyk żółciowy ułatwia przepływ żółci do dwunastnicy oraz przeciwdziała zastojom żółci. Kwiat rośliny na najsilniejsze działanie moczopędne, pomocne przy chorobach nerek oraz właściwości przeciwzapalne. We wczesnych stadiach cukrzycy mniszek pospolity może być stosowany jako środek obniżający poziom glukozy we krwi. Roślina wykazuje również działanie saluretyczne, czyli usuwa z organizmu nadmiar jonów sodu i potasu. Stąd może być stosowany przy obrzękach, w niewydolności nerek, przewlekłym zapaleniu pęcherza lub przewodów moczowych i w szczawianowej oraz fosforanowej kamicy moczowej. Według naukowych badań, że składniki mniszka lekarskiego zawarte jedynie w dojrzałych
  • Zewnętrznie: świeży sok mleczny stosowany jest do usuwania różnego rodzaju brodawek na skórze. W swoim działaniu podobny jest do soku glistnika jaskółcze ziele, przy czym okazuje się skuteczny we wczesnych fazach ich tworzenia się.

 

Leki ziołowe z mniszka stosowane są w postaci odwaru z korzeni, wyciągu, nalewki lub jako składnik mieszanek ziołowych. Zalecane dawki maksymalne wynoszą: 4 g jednorazowo i 12 g na dobę w przypadku ziela i 1 g jednorazowo i 3 g na dobę w przypadku surowca z korzenia.

Poza gotowymi farmaceutycznymi wyrobami z mniszka, odwarami z korzenia i naparami z liści, kwiatów i ziela, warto skosztować wina wytwarzanego z korzeni bądź z kwiatów rośliny. Ma ono właściwości odtruwające i pobudzające układ pokarmowy do wydajniejszej pracy. Pije się go również w niedomaganiach wątroby i reumatyzmie. Podobno oczyszcza organizm podczas diet odchudzających.

Działania niepożądane i przeciwwskazania

Nie powinno się stosować preparatów z mniszka w przypadku wrzodów żołądka, niedrożności dróg żółciowych, ropniaka pęcherzyka żółciowego, warunkowo można używać, oczywiście w porozumieniu z lekarzem w przypadku kamicy żółciowej. U osób wrażliwych na substancje goryczowe mogą wystąpić dolegliwości żołądkowe bądź zgaga.

Źródło: www.zdrowienacodzien.pl/a-51-mniszek-pospolity---wlasciwosci-i-zastosowanie/

Przeczytaj też
Tymianek - właściwości i zastosowanie
 
Bratek czyli fiołek trójbarwny - zastosowanie
 
Kozłek lekarski - właściwości i zastosowanie
 
Newsletter
Zapisz się do bezpłatnego newslettera
Polityka prywatności    |    Regulamin    |    Kontakt    |    Reklama    |    Pozostałe nasze serwisy
Serwis Zdrowie Na Codzień ma charakter edukacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelki starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia i postępowania w przypadku chorób należy do lekarza. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
© Copyright 2014 ZdrowieNaCodzien.pl