Zdrowie na co dzień
            
Kozłek lekarski - właściwości i zastosowanie
Kozłek lekarski to najczęściej stosowana roślina na uspokojenie i sen. Surowiec zielarski zwyczajowo zwany walerianą posiada również działanie rozkurczowe, stąd polecany jest w dolegliwościach żołądkowych.

Wygląd

Kozłek lekarski ma charakterystyczną część podziemną składającą się z grubego kłącza i wyrastających z niego drobnych korzonków. Roślina posiada małe, różowe lub białe kwiaty zebrane w baldachokształtne kwiatostany szczytowe lub kątowe. Łodyga wyrasta do 1,5 - 2 metrów wysokości. Liście łodygowe są najczęściej naprzeciwległe, zebrane po trzy, cztery, czasem skrętoległe.

Występowanie

Kozłek lekarski jest gatunkiem zbiorowym, obejmuje od kilku do kilkunastu podgatunków roślin o podobnym działaniu leczniczym. Zwyczajowo nazywany jest walerianą, baldrianem, biedrzanem, kocią trawą, odolanem lub stoniebem. Występuje powszechnie w całej Eurazji z wyjątkiem stref arktycznych i pustynnych oraz w Ameryce Północnej. W Polsce rośnie dziko na błotniastych łąkach, torfowiskach niskich, nad brzegami rzek, a także w mokrych zaroślach. Preferuje wilgotne lasy, głównie łęgi olszowe. Kozłek jest również uprawiany. Ta dwuletnia bylina dobrze rośnie na glebach żyznych, próchniczych lub piaszczysto-gliniastych, z dużą zawartością wapnia. Wymaga uprawy głębokiej oraz nawożenia. Kozłek rozmnaża się z nasion w inspekcie lub wegetatywnie z drobnych, krótkich rozłogów podziemnych, które są ukorzenione.

Uprawa

Surowcem zielarskim jest korzeń (Radix Valerianae). Korzenie kozłka pozyskuje się jedynie z upraw, a nie z siedlisk naturalnych. Korzenie zbiera się jesienią, oczyszcza z drobnych rozgałęzień, następnie płucze w bieżącej wodzie i kroi podłużnie na cieńsze części. Początkowo surowiec suszy się na powietrzu, później w pomieszczeniach o podwyższonej temperaturze. Wysuszone korzenie przechowuje się w potrójnych torebkach papierowych lub w skrzyniach wyłożonych papierem. Należy pamiętać, że ususzone rośliny wydzielają słodki, miodowy zapach, będący dla kotów afrodyzjakiem, stąd należy zabezpieczyć zbiory przed zniszczeniem.

Skład chemiczny i działanie

Surowiec zielarski zawiera składniki czynne o charakterze estrowym (m.in. ester kwasu izowalerianowego, kwas walerenowy, waleranon, walerenal) oraz ojek lotny bogaty w terpeny, seskwiterpeny, kwasy, alkohole i inne.

Przetwory z korzenia kozłka lekarskiego mają działanie uspokajające i przeciwskurczowe. W ziołolecznictwie stosowane są w przypadku zaburzeń neurowegetatywnych, jako środki ułatwiające zasypianie.

Zastosowanie

Kozłek lekarski jest powszechnie stosowany w stanach wyczerpania nerwowego, napięcia, lęku oraz nadmiernej pobudliwości nerwowej. Ułatwia zasypianie, łagodzi napady histerii. W medycynie ludowej polecany jest w bólach żołądka, wątroby i jelit.

Postacie leku

Odwar. Łyżeczkę korzenia kozłka lekarskiego należy zalać szklanką letniej wody i ogrzewać przez pół godziny, tak aby nie doprowadzić do wrzenia. Następnie przecedza się i pije po szklance trzy razy dziennie.

Nalewka. Dwie łyżki sproszkowanego korzenia zalewa się szklanka spirytusu. Nalewkę odstawia się na tydzień, po czym przecedza i przyjmuje do czterech razy dziennie po 10-30 kropli.

Napar. Łyżkę korzenia kozłka lekarskiego zalewa się szklanka wrzącej wody i parzy pod przykryciem przez kwadrans. Następnie napar odcedza się i zażywa 2-3 razy dziennie po szklance.

Macerat. Cztery łyżki stołowe korzenia kozłka należy zalać szklanką letniej wody i odstawić na sześć godzin. Macerat pije się 3-5 razy dziennie po łyżce stołowej.

Gotowe preparaty farmaceutyczne mają postać kropli zawierających alkoholowy wyciąg z kłącza - krople walerianowe, tabletek lub kapsułek.

Działania uboczne

Kozłek lekarski w długotrwałej terapii może powodować bóle głowy, zaburzenia wzroku, mdłości, kołatanie serca i ujemnie wpływać na trawienie. Stosowanie ponad miesiąc przetworów z waleriany czasami skutkuje nadpobudliwością i bezsennością. Niezwykle rzadko obserwuje się uszkodzenie wątroby oraz reakcje alergiczne po spożyciu rośliny.

Długotrwałe stosowanie waleriany (dłużej niż miesiąc) lub spożywanie jej w nadmiernych ilościach może spowodować działania niepożądane, takich jak bóle głowy, zaburzenia wzroku, palpitacje serca i mdłości czy pogorszenie trawienia. Innymi skutkami ubocznymi może być nadpobudliwość lub bezsenność. Rzadko obserwuje się uszkodzenie wątroby. Możliwe są również reakcje alergiczne.

http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/domowa-apteczka/kozlek-lekarski-waleriana-dzialanie-zastosowanie-skutki-uboczne_37838.html

Źródło: www.zdrowienacodzien.pl/a-84-kozlek-lekarski---wlasciwosci-i-zastosowanie/

Przeczytaj też
Tymianek - właściwości i zastosowanie
 
Bratek czyli fiołek trójbarwny - zastosowanie
 
Lawenda - właściwości i zastosowanie
 
Newsletter
Zapisz się do bezpłatnego newslettera
Polityka prywatności    |    Regulamin    |    Kontakt    |    Reklama    |    Pozostałe nasze serwisy
Serwis Zdrowie Na Codzień ma charakter edukacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelki starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia i postępowania w przypadku chorób należy do lekarza. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
© Copyright 2014 ZdrowieNaCodzien.pl